De Vertaalwedstrijd Hebreeuws 2020

Een nieuw jaar, een nieuwe ronde! De organisatie heeft een unieke en invloedrijke dichter gekozen die    bijzonder goed past in de reeks Hebreeuwse dichters die de Vertaalwedstrijd heeft uitgelicht.

2020: Avraham Ben-Yitzhak

Avraham-ben-Yitzhak

Het komende jaar zal de Vertaalwedstrijd Hebreeuws in het teken staan van de Israëlische dichter Avraham Ben-Yitzhak (1883-1950). Hieronder volgt een kleine introducerende tekst door Yaniv Hagbi, een van de leden van de organisatie.

***

Avraham Ben-Yitzhak was het pseudoniem van Avraham Sonne, geboren in 1883 in Peremyshl (tegenwoordig Polen, destijds deel van Oostenrijk-Hongarije). Na een traditioneel joodse educatie verwierf hij als autodidact een grondige kennis van de Europese- en wereldcultuur. Zijn immense kennis en diepgaande wijsheid leidden tot kennismakingen en zelfs hechte vriendschappen met figuren als Martin Buber, Robert Musil, Arnold Schönberg, James Joyce, Herman Broch (die hem financieel steunde) en Elias Canetti (die een hoofdstuk van zijn autobiografie aan hem wijdde). In 1938 verliet hij naar aanleiding van de Anschluss zijn geliefde Wenen en vertrok naar het Britse mandaatgebied Palestina. Na vele jaren van gezondheidsproblemen stierf hij daar in 1950 aan tuberculose.

Ben-Yitzhak publiceerde tijdens zijn leven slechts één boek met elf relatief korte gedichten. Desondanks – en misschien juist daarom – beschouwen veel dichters en onderzoekers hem als een van de meest invloedrijke figuren in de Modern-Hebreeuwse literatuur. Leah Goldberg (1911-1970) publiceerde na zijn dood een verzameling persoonlijke herinneringen en kenschetsen. Hoewel Goldberg als dichter veel meer bekendheid genoot dan Ben-Yitzhak en daarnaast professor was aan de Hebreeuwse Universiteit, spreekt ze met grote bewondering en zelfs nederigheid over hem. ‘Men kan niet gemakkelijk over de poëzie spreken’, schrijft ze over zijn werk, ‘iedereen merkte op dat het in die tijd een wonder was: hij was de eerste Hebreeuwse dichter wiens klok niet alleen de Joodse tijd maar ook de tijd van de wereldliteratuur aangaf (…) Hij was de dichter die de weg effende voor Hebreeuwse lyriek in onze generatie.’

Voor meer informatie: https://www.poetryinternational.org/pi/poet/3161/Avraham-Ben-Yitzhak/nl/tile

Ter gelegenheid van de nieuwe Vertaalwedstrijd hebben wij net als bij de voorgaande jaren weer een schilderij van Yair Aa uit mogen kiezen, dat ook weer geveild zal worden.

 

Avraham-ben-Yitzhak

 

***

Enkele woorden over de afgelopen editie

De afgelopen editie, waarvan de prijsuitreiking op 27 oktober 2019 in het café van de Bijzondere Collecties plaatshad, stond in het teken van de excentrieke Israëlische dichteres Miri Ben-Simhon (1950-1996). Haar gevoelige en eigenzinnige gedichten waren niet makkelijk te vertalen, maar we hebben desalniettemin veel mooie en originele inzendingen ontvangen. Voor de meesten was Ben-Simhon een nog onbekende dichter, dus het was knap dat er zonder veel context toch gevoelige interpretaties zijn gemaakt. Voor sommige deelnemers was het de eerste keer, maar het deed ons deugd ook veel mensen voor de tweede of zelfs derde keer mee te zien doen.

Het was bovendien ook heel erg bijzonder dat Ben-Simhons broer speciaal voor de prijsuitreiking naar Nederland was gekomen, om een ontroerend verhaal over zijn geliefde zus te vertellen. Het zette de uitreiking veel luister bij, net als de muzikale intermezzo’s van de broers Hagbi. Het was, kortom, een gezellige en intieme middag, die ons na afloop bovendien deed uitkijken naar de volgende uitreiking.

Van de vijftien ontvangen vertalingen –waarvan er drie onaf of automatisch vertaald waren– zijn er uiteindelijk drie aangewezen die bijzonder goed de geest van Ben-Simhon hebben weten te vatten, en waarvan er dan weer één is aangewezen als de mooiste.

 

De derde prijs, met het keuzegedicht (צריך לאסוף את האפשריות), ging naar Dineke Houtman!

De tweede prijs, met het keuzegedicht (מוזר איך שנים), ging naar Marcella Levie!

De eerste prijs, met het keuzegedicht (מחי מרכבות סוסים דוהרים), ging naar Wilbert Geijtenbeek!

 

Nogmaals van harte gefeliciteerd, allen!

De vertalingen van de drie winnaars zijn opgenomen in de publicatie van Miri Ben-Simhons gedichten in de serie ‘Hebreeuwse Bibliotheek’, van Amphora Books.

Onze dank aan alle deelnemers, en wij hopen jullie vertalingen voor het komende jaar weer te mogen ontvangen. Tot bij de prijsuitreiking!

 

De boeken met de gedichten van de finalisten van 2017, 2018 en 2019 zijn verkrijgbaar via Amphora Books

Avraham-ben-Yitzhak

Avraham-ben-Yitzhak

Avraham-ben-Yitzhak